मृत्यु भएका, दोहोरो नाम दर्ता भएका र नागरिकता त्यागेका व्यक्तिको नाम मतदाता नामावलीबाट हटाइएसँगै मकवानपुरमा मतदाता सूची अद्यावधिक गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ । प्रदेश निर्वाचन कार्यालय हेटौँडाले विभिन्न कारणले मतदाता बन्न अयोग्य भएका तथा दोहोरो नाम दर्ता भएका ३ हजार ४७२ जनाको नाम सूचीबाट हटाएको हो ।

निर्वाचन अधिकारी हरिप्रसाद ढकालका अनुसार हटाइएका नाममध्ये सबैभन्दा धेरै मृत्यु दर्ता भएका व्यक्तिका छन् । कार्यालयले मृत्यु भएका १ हजार ९६४ जनाको नाम मतदाता नामावलीबाट हटाएको छ । त्यस्तै, दोहोरो नाम दर्ता भएका १ हजार ५०२ जना र नागरिकता त्यागेका ६ जनाको नाम सूचीबाट हटाइएको उनले जानकारी दिए ।

मतदाता नामावलीलाई अद्यावधिक, व्यवस्थित र त्रुटिरहित बनाउने उद्देश्यले कार्यालयले स्थानीय तह तथा निर्वाचन आयोगको प्रणालीबाट प्राप्त विवरणका आधारमा नाम हटाएको हो । वडा कार्यालयहरूबाट प्राप्त मृत्यु दर्ताको विवरणका आधारमा मृतक मतदाताको नाम हटाइएको निर्वाचन अधिकारी ढकालले बताए ।

त्यसैगरी, निर्वाचन आयोगको प्रणालीमार्फत जाँच गर्दा एकभन्दा बढी स्थानमा नाम दर्ता भएका मतदाताको पहिचान गरी दोहोरो नाम हटाइएको उनले जानकारी दिए । नागरिकता त्यागेका व्यक्तिको हकमा भने जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्राप्त विवरणका आधारमा नामावलीबाट हटाउने प्रक्रिया पूरा गरिएको कार्यालयले जनाएको छ ।

निर्वाचन कार्यालयले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार हटाइएका कुल ३ हजार ४७२ नाममध्ये करिब ५६.५ प्रतिशत मृत्यु दर्ता भएका व्यक्तिका छन् भने करिब ४३.३ प्रतिशत दोहोरो नाम दर्ता भएका मतदाताका छन् । नागरिकता त्यागेका व्यक्तिको हिस्सा भने करिब ०.२ प्रतिशत छ ।

यसले मतदाता नामावली अद्यावधिक गर्दा मृत्यु दर्ताको विवरण र दोहोरो नामको पहिचान महत्त्वपूर्ण पक्ष रहेको देखाउँछ । मतदाता नामावलीमा मृत्यु भएका व्यक्तिको नाम कायम रहनु र एउटै व्यक्तिको नाम एकभन्दा बढी स्थानमा दर्ता हुनु सूचीको शुद्धतासँग जोडिएका विषय हुन् ।

यद्यपि, नाम हटाइएको संख्याले मात्रै मतदाता नामावली पूर्ण रूपमा त्रुटिरहित भएको निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन । नाम हटाउने प्रक्रिया सही विवरणका आधारमा भएको सुनिश्चित गर्नुका साथै वास्तविक मतदाताको नाम अनावश्यक रूपमा नहटेको सुनिश्चित गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

प्रदेश निर्वाचन कार्यालय हेटौँडाले मतदाता नामावलीबाट हटाइएका व्यक्तिको सूची सार्वजनिक गरेको छ । सूचीमा आफ्नो नाम परेको वा नाम हटाउने प्रक्रियाबारे कुनै दाबीविरोध गर्नुपर्ने भए सम्बन्धित प्रमाणसहित तत्काल कार्यालयमा सम्पर्क गर्न निर्वाचन कार्यालयले अनुरोध गरेको छ ।

मतदाता नामावलीबाट नाम हटाउने प्रक्रिया प्राविधिक रूपमा मात्र नभई नागरिकको मतदान गर्न पाउने अधिकारसँग समेत सम्बन्धित भएकाले सार्वजनिक सूचीको जाँच र आवश्यक परे सच्याउने प्रक्रियालाई महत्त्वका साथ हेरिएको छ । विशेषगरी समान नाम भएका व्यक्ति, विवरणमा त्रुटि भएका मतदाता वा अद्यावधिक अभिलेखमा समस्या देखिएका व्यक्तिले आफ्नो विवरण यकिन गर्नु आवश्यक हुन्छ ।

कार्यालयले सार्वजनिक गरेको सूचीमाथि दाबीविरोध परेमा त्यसको निरूपण सम्बन्धित प्रमाण र प्रचलित निर्वाचनसम्बन्धी व्यवस्थाअनुसार हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

निर्वाचन आयोगले आगामी ३० असोजमा अन्तिम मतदाता नामावली जारी गर्ने जनाएको छ । त्यसअघि मतदाता विवरणको अद्यावधिक, नाम हटाउने प्रक्रिया र प्राप्त दाबीविरोधको व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण हुने देखिन्छ ।

गत फागुनमा सम्पन्न संसदीय निर्वाचनमा मकवानपुरमा ३ लाख १५ हजार ३३४ मतदाता थिए । जिल्लामा दुईवटा प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र र १० वटा स्थानीय तह छन् ।

पालिका प्रेस
थप जानकारी